Karabasan Nedir? Kimlere Gelir?

Uykuyla uyanıklık hali arasında yaşanan geçici felç ve bu esnada görülen karanlık silüetler… ‘Karabasan’ın tıptaki karşılığı ‘izole uyku felci’. Peki kimlerde görülüyor?

Gündem Hit: 28905 / Yorum: 15 / 11 Kasım 2013 14:25
Karabasan Nedir? Kimlere Gelir?
-A +A

Uykuyla uyanıklık arasından birdenbire göğsünüze ağır bir yük binmiş gibi olur. Ne kadar çabalasanız da hareket edemezsiniz. Gözünüzü açabilirseniz eğer karanlık gölgeler görürsünüz. Bağırsanız da sesiniz çıkmaz. Halkın karabasan bilimin izole uyku felci uykunun REM yani rüya görülen döneminde karşılaşılan bir davranış bozukluğu. 

Uykunun REM sırasında, tüm çizgili kaslarda bir nevi felç ortaya çıkıyor. Kaslarda felç geliştiği için görülen rüyanın içeriğine göre el-kol hareketleri baskılanıyor. El kol hareketlerinin baskılanması aslında kötü değil aksine iyi birşey. Aksi durumda kişinin kendine zarar vermesi kaçınılmaz olur.

Kişi uyanmadan önce kaslardaki felç çözülür. Bazı durumlarda ise kişi felç çözülmeden uyanıyor. Bu süreçte yaşadığı panik halüsinasyonlar görmesine panik atak geçirmesine neden oluyor. Acıbadem Fulya Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Aylin Aksoy Çoban, “Çalışanlar iş stresi yüzünden daha sık karabasan yaşıyorlar. Bunun en önemli tetikleyici nedeni ise uyku düzensizliğidir.

Uyku düzeni bozuk olanlarda, vardiyalı çalışanlarda, depresyon hastalarında, bazı ilaçları kullananlarda daha sık görülüyor” diyor. Karabasan hakkında merak edilen soruları yanıtlayan Dr. Aylin Aksoy Çoban, şu bilgileri veriyor.

KARABASAN NASIL OLUŞUYOR?

Beyin uyurken vücut kasları da uykudadır. Uyuyan bir insanın kolunu kaldırıp bıraktığınızda kolu düşer çünkü kaslar aslında felç konumundadır. REM uykusu sırasında beyin bazen birden uyanıyır, ancak bu uyanma kaslarda olmaz. Kaslar felç durumunda kalır ve beynin uyanıklığına eşlik edemez. Uyanan kişi sanki vücudunun üzerinde biri oturmuş ya da ağırlık çökmüş gibi hisseder.

Aslında o anda olan durum kişinin kaslarını kıpırdatamaması sonucu hissettiği felç durumudur. Beyni uyanan kişi bedeni ve kasları tam olarak uyanmadığından hareket edemez, konuşamaz. Çoğu zaman bunu yaşayan kişiler korku ve endişeye kapılırlar. Uyku felci birkaç saniye veya birkaç dakika sürebilir.

UYKU FELCİNİN NEDENLERİ NELERDİR? 

Kaslardaki bu geçici felç durumu aslında koruyucudur,çünkü REM uykusunda rüya görürüz. Rüyada koşarız, zıplarız ve bazen uçarız. Rüya sırasında yaptığımız hareketleri gerçekte de yapmamamız için kaslarımızda geçici felç durumu meydana gelir. Bu sayede rüyada koşarken koşma hareketini yapmamış oluruz. Bu sırada beynin uyumaya devam etmesi gerekirken bir anda uyanır.

YATIŞ POZİSYONU ÖNEMLİ 

Değişik çalışmalar çoğu insanın başka bir uyku patolojisi yaşamadığı halde hayatlarında en az bir kez uyku felci yaşadığını göstermektedir. Bazı çalışmalarda değişik faktörler suçlanmıştır. Örneğin; sırtüstü yatmak, düzensiz uyku saatleri, aşırı stres, bazı ilaç tedavileri (alerji ilaçları ve bazen uyku amaçlı alınan ilaçlar), uyku öncesi açlık

IŞIK KARABASANI ÇAĞIRIR 

Uyku ortamının düzeninde dikkat edilmesi gereken en önemli husus ortamın ışıksız olmasıdır. Işıkla uyumak uykunun kalitesini azaltan bir unsurdur. Işık açık uyumak, fazla ışık veren gece lambası kullanmak uykunun derinliğini etkiler, düşünülenin aksine karabasan ya da diğer uyku bozukluklarının ortaya çıkmasına neden olur.

Yatmadan kısa süre önce yenilen yemek, atıştırmak uyku kalitesini bozacaktır. Mide doluyken yatar pozisyona geçmek reflü riskini de artırır. Bu nedenle uyku zamanına yakın yemek yememek gerekir. Uyku saati ile yemek saati arasında en az iki saat olmalıdır.

DÜZENLİ UYKUNUN KARABASAN TEDAVİSİNDEKİ ÖNEMİ NEDİR?

Günde en az 7-8 saat uyunmalıdır. Daha az süre uyuyup yettiğini iletenler olur, ancak baktığınızda az uyuyanlarda karabasan sıklığı daha fazladır. Düzenli uyku karabasan tedavisinin en önemli ayağıdır. Düzenli uyku kişinin derin uyku kalitesine yansır ve ani uyanmaların önüne geçer.

TEDAVİSİ VAR MI 

Ailede öykü varsa, başka uyku bozuklukları eşlik ediyorsa ya da uyku sırasında apne dediğimiz soluk alıp vermenin durması da gözleniyorsa, kişi uyku laboratuarına yönlendirilerek uyku EEG’si ile izlenir. Beyin dalgaları ve uyku bozukluğu çeşidi belirlenir. Tek bir uyku bozukluğu çeşidi varsa buna gerek kalmadan sadece ilaç tedavisi ile uyku düzenlenir.

Depresyon gibi psikiyatrik hastalıklar da uyku bozukluklarını tetikler. Yapılacak psikiyatrik muayene sonucunda düzenlenecek antidepresan tedavi ve uyku düzenleyici tedavi bu sorunu tamamen ortadan kaldırır. Altta yatan psikopatoloji ilaçla düzenlenmeden yapılacak terapi her zaman yeterli olmayabilir. Kişinin yaşamındaki çatışmaları terapi ile çözümlemek iyi bir destekleyici durumdur ancak bu fiziksel problemin tedavisinde her zaman yeterli olmayabilir.

KARABASANIN İLACI VAR 

Uykuya geçişi sağlayan, REM-Non-REM döngüsünü bozmayan, derin uyku kalitesini artıran ilaçlar tedavide kullanılır. İlaçların etkileri ya da yan etkileri çok subjektiftir. Kişiden kişiye farklılık gösterir. Bu nedenle hiçbir ilaç doktor tavsiyesi ya da doktor kontrolü dışında kullanılmamalıdır.

GECEDE BİRDEN FAZLA YAŞIYORSANIZ DİKKAT

Stresli yaşam koşullarında birkaç gecede bir tekrarlayabilir. Nadiren de olsa bu durumu her gece yaşayan kişiler de olmaktadır. Aynı gecede birkaç kez bile yaşanabilir. Etkisi saatler sürebilir. Bu sıklıkta yaşanan uyku felci yaşam kalitesini bozduğundan hemen doktora başvurulmalıdır. Ayrıca eşlik eden halüsinasyonlar varsa muhakkak yardım alınmalıdır.

Kaynak : Akhisar Objektif Haber

Facebook'ta paylaş butonu
Print
Yorum Yap
Yorumunuz
1000

lorin çelik

12:54 13 Temmuz 2014

gerçektenmi sinem
1000

faruk erdem

01:33 12 Temmuz 2014

ben bu aralar çok yaşamaya başladım sanırım anlatıldığı gibi iş yüzünden umarım kimse yaşamaz çok zor bir durum uyandıktan sonra yaşanan korku cabası
1000

görkem yurdakul

11:25 2 Temmuz 2014

ben 3.kez bu tarz bir durumla karşılaştım ama benimki biri benim boğazımı sıkıyor gerçekten boğuluyorum gibi bir durumdu arada küçücük nefes alsam sanki onla hayata tutunuyormuş gibi oluyorum uyanmak istiyorum uyanamıyorum
1000

fatma avcı

09:43 6 Haziran 2014

hep üstümüze gelen bir ağırlıktan, ya da elimizi kolumuzu kıpırdatamadığımızdan bastemişsiniz felçten dolayı. ama duyduklarımız ne olucak. 25 yaşındayım ilk defa dün gece başıma geldi. üstümde ağırlık hissettim, anneme seslendim anne diye bağırmak istedim bağıramadım ve resmen kulağımda nefes sesi duydum derin derin nefes alıyodu en çok etkilendiğimde o kısmı zaten. 2 besmele çektim hafif gözlerim açıldı sonra 2 eüzü besmele çektim uyandım kendime geldim.
1000

bejan nur

12:13 16 Temmuz 2014

yatmadan önce,3kere ihlas,1kere fatiha,1kere felak,1kere nas,1kerede ayet'el kürsi surelerini oku ondan sonra yat faydası olur.

muhammet karakul

23:36 4 Haziran 2014

hangi doktora basvvurmamız gerekir bu durumda.
1000

büşra zorlular

16:48 25 Temmuz 2014

jinekolok sex uzmanlarına başvurun
İlk Sayfa 1 2 3 Son Sayfa
Facebook Yorumları
Dikkat Çekenler
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Anket

Arşiv
Günlük Gazeteler
Oku
Ziyaretçi Defteri
Hava Durumu
Hava Durumu
Yükleniyor...
2013 Bereket Ajans - Tüm Hakları SaklıdırHaber Scripti Haber Yazılımı